Czy domy jednorodzinne są zwolnione z obowiązkowych przeglądów?

Jakie są najczęstsze mity krążące w Internecie na temat przeglądów okresowych budynków?
- przeglądy nie dotyczą domów jednorodzinnych
- przeglądy nie dotyczą osób fizycznych
- przeglądy są obowiązkowe tylko dla budynków wielorodzinnych
- przeglądy są obowiązkowe tylko dla instytucji i budynków użyteczności publicznej
Sprawdzimy zatem:
- Czy domy jednorodzinne są zwolnione z przeglądów?
- Co mówi art. 62 ustawy Prawo budowlane?
- Wyjaśniamy i obalamy mity internetowe!
1. Skąd wynika obowiązek przeglądów okresowych?
Obowiązek przeglądów okresowych wynika wprost z art. 62 ustawy Prawo budowlane i dotyczy wszystkich obiektów budowlanych, w tym domów jednorodzinnych. Podstawą prawną jest art. 62 ustawy Prawo budowlane, który szczegółowo określa zakres i częstotliwość kontroli technicznych.
Zobacz pełną treść art. 62 ustawy Prawo budowlane:
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-budowlane-16796118/art-62
Co to są obiekty budowlane?
Art. 3. [Definicje]
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;
2. Czy domy jednorodzinne są zwolnione z przeglądów?
Nie, domy jednorodzinne nie są zwolnione z przeglądów okresowych.
Domy jednorodzinne zwolnione są tylko z jednego przeglądu rocznego tzw rocznego przeglądu ogólnobudowlanego. Pozostałe przeglądy roczne i pięcioletnie, takie jak kontrola instalacji gazowej, przewodów kominowych, instalacji elektrycznej oraz przegląd ogólnobudowlany, nadal pozostają obowiązkowe.
Zwolnienie to określone jest w pkt 2.1 gdzie domy jednorodzinne zwalnia się z zakresu pkt 1.1.a, czyli domy jednorodzinne zwolnione są TYLKO z obowiązku przeprowadzania corocznego "przeglądu ogólnego stanu technicznego budynku oraz jego elementów narażonych na szkodliwe działanie czynników atmosferycznych". Potocznie nazywamy go rocznym przeglądem ogólnobudowlanym.
Zwolnienie dla domów jednorodzinnych:
- roczny przegląd stanu technicznego tzw. ogólnobudowlany (pkt 1.1.a)
Obowiązujące przeglądy domów jednorodzinnych:
- roczny przegląd instalacji gazowej (pkt 1.1.c)
- roczny przegląd kominiarski (pkt 1.1.c)
- 5cio letni przegląd instalacji elektrycznej (pkt 1.2)
- 5cio letni przegląd stanu technicznego tzw. ogólnobudowlany (pkt 1.2)
WAŻNE: Nie mylić przeglądu kotła gazowego z przeglądem instalacji gazowej. Zobacz na czym polega różnica w przeglądach kotła i instalacji: https://przegladdomu.pl/przeglad-i-konserwacja-kotla-gazowego
Poniżej dokładne oznaczenie wyjatku z pkt 2.1 pokazujące z czego zwolnione są domy jednorodzinne.

Podsumowując, domy jednorodzinne nadal podlegają corocznej kontroli w pozostałym zakresie, jeśli posiadają elementy wymagające sprawdzenia zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Prawa budowlanego, a także podlegają kontroli pięcioletniej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Pełna informacja z GUNB tutaj:
https://www.gunb.gov.pl/strona/kontrole-stanu-technicznego-obiektow
Odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury w sprawie przeglądów domo jednorodzinnych:
https://przegladdomu.pl/odpowiedz-ministerstwo-2004.png
https://orka2.sejm.gov.pl/IZ4.nsf/main/2E765E1D
UWAGA! Pamiętaj, że brak przeglądów okresowych może być przyczyną odmowy wypłaty odszkodowania za szkody powiązane (np. pożar z powodu instalacji elektrycznej, pożary odkominowe, uszkodzenia dachu, ścian, peknięcia, zatrucia czadem związane z gazem). Większość polis ubezpieczniowych wymaga w OWU (Ogólnych Warunków Ubezpieczenia) wszystkich obowiązkowych przeglądów zgodnie art. 62 Prawa budowlanego.

3. Czy przeglądy są tylko zalecane skoro art. 62 mówi „powinien” a nie "musi"?
W języku prawnym wyraz „powinien” wyraża obowiązek więc "Powinien" = "Jest obowiązany". Oznacza to, że użycie tego słowa w aktach prawnych, takich jak Prawo budowlane, jest równoznaczne z koniecznością wykonania określonych działań.
W art. 62 Prawa budowlanego czytamy: „Obiekty budowlane powinny być poddawane kontrolom”, co jednoznacznie wskazuje na obowiązek przeprowadzenia przeglądów. Traktowanie słowa "powinien" jako obowiązek potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. (I OSK 1016/2011). Podobne stanowisko można znaleźć w opracowaniach dotyczących zasad legislacyjnych, np. w publikacji Wojciecha Palucha, legislatora w Biurze Legislacyjnym Kancelarii Sejmu.
Wojciech Paluch, legislator w Biurze Legislacyjnym Kancelarii Sejmu:
https://rcl.gov.pl/wp-content/uploads/2020/11/artykul_19.pdf
4. Masz watpliwości? Zadzwoń do PINBu
Jeśli dalej masz wątpliwości co do obowiązku przeprowadzania przeglądów technicznych w domach jednorodzinnych, zalecamy kontakt z Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego (PINB). Lokalne jednostki nadzoru budowlanego mogą udzielić szczegółowych informacji dotyczących obowiązujących przepisów i obowiązków.
Dodatkowe wyjaśnienie można znaleźć również na stronach GUNB (Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego) pod linkiem:
https://www.gunb.gov.pl/strona/kontrole-stanu-technicznego-obiektow
Podsumowując...
Właściciele domów jednorodzinnych nie są całkowicie zwolnieni z obowiązku przeprowadzania przeglądów okresowych. Chociaż prawo budowlane zwalnia ich z jednego rocznego przeglądu ogólnobudowlanego, pozostałe roczne i pięcioletnie przeglądy stanu technicznego budynku, instalacji gazowej, instalacji elektrycznej czy przewodów kominowych wciąż obowiązują. Prawne użycie słowa „powinien” jednoznacznie wskazuje, że te obowiązki muszą być realizowane i potwierdzają to instytucje takie jak GUNB, PINB oraz Ministerstwo Infrastruktury.
Baza wiedzy właściciela domu jednorodzinnego
Mała wspólnota mieszkaniowa - obowiązki i przeglądy okresowe
Mała wspólnota mieszkaniowa to wspólnota, w której liczba lokali (wyodrębnionych i niewyodrębnionych) nie przekracza 3. W praktyce oznacza to, że jeżeli w budynku...
Jak taniej zamówic przegląd kominiarski?
Regularna kontrola przewodów kominowych to obowiązek wynikający z prawa budowlanego i ważny element bezpieczeństwa domowników. Koszt usługi potrafi się różnić w...
Przegląd instalacji gazowej i konserwacja kotła gazowego
Kto i na jakich zasadach może przeprowadzić przegląd instalacji gazowej, a także jakie są wymagania dotyczące konserwacji urządzeń gazowych. Czy przegląd kotła gazowego to...
[POBIERZ PDF] Lista obowiązkowych przeglądów domów jednorodzinnych (w roku 2026)
Czy wiesz, że brak ważnych przeglądów okresowych może skutkować odmową wypłaty lub ograniczeniem wysokości odszkodowania przez Towarzystwo Ubezpieczeń? Jeśli istnieje...
Kiedy wymagany jest przegląd instalacji gazowej?
Przegląd instalacji gazowej to istotny element dbania o bezpieczeństwo domowników i użytkowników budynków, który jest uregulowany przepisami prawnymi. Regularne...
15 obowiązków właściciela domu jednorodzinnego w 2026 roku
Obowiązki właściciela posesji czy domu jednorodzinnego można podzielić na kilka kategorii, takie jak obowiązki związane z okresowymi kontrolami, konserwacją i użytkowaniem domu oraz...